ΤΑΞΙΔΙΑ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ο «κόσμος των τεράτων» του Χουάν Μιρό

Aυποπροσωπογραφία, 1934

Το 1927 ο γεννημένος στη Βαρκελώνη Χουάν Μιρό, ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του εικοστού αιώνα, είχε δηλώσει: «Θέλω να δολοφονήσω τη ζωγραφική». Κι αυτή τη δήλωση την έκανε παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ήταν ζωγράφος. Δεν επρόκειτο για αντίφαση. O Mιρό πάντα ήθελε να σπάσει τις συμβάσεις στον χώρο της τέχνης.

Το 1927 ο γεννημένος στη Βαρκελώνη Χουάν Μιρό, ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του εικοστού αιώνα, είχε δηλώσει: «Θέλω να δολοφονήσω τη ζωγραφική». Κι αυτή τη δήλωση την έκανε παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ήταν ζωγράφος. Δεν επρόκειτο για αντίφαση. O Mιρό πάντα ήθελε να σπάσει τις συμβάσεις στον χώρο της τέχνης.

 

Στον φαντασιακό κόσμο του Μιρό

Από πολύ νωρίς ο Μιρό έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την τέχνη της γλυπτικής. Η τεχνοτροπία του ήταν μοναδική εξαρχής. «Με τη βοήθεια της γλυπτικής θα φτιάξω έναν φαντασιακό κόσμο τεράτων», είχε πει κάποτε. Η νέα έκθεση στο Μουσείο Μαξ Ερνστ στο Μπρυλ της Β. Ρηνανίας-Βεστφαλίας εστιάζει στον «κόσμο των τεράτων» του Χουάν Μιρό.

Από πολύ νωρίς ο Μιρό έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την τέχνη της γλυπτικής. Η τεχνοτροπία του ήταν μοναδική εξαρχής. «Με τη βοήθεια της γλυπτικής θα φτιάξω έναν φαντασιακό κόσμο τεράτων», είχε πει κάποτε. Η νέα έκθεση στο Μουσείο Μαξ Ερνστ στο Μπρυλ της Β. Ρηνανίας-Βεστφαλίας εστιάζει στον «κόσμο των τεράτων» του Χουάν Μιρό.

 

Αλλόκοτες γυναίκειες μορφές

Πολλά από τα αγάλματα-τέρατα του Μιρό είναι φτιαγμένα από μπρούντζο. Παρά το ότι για πολλά χρόνια έμενε στη Μαγιόρκα, αγαπούσε να δίνει στα γλυπτά του γαλλικά ονόματα. Όπως στη φωτογραφία. «Femme échevelée» ονομάζεται αυτό το γλυπτό που σημαίνει «αναμαλλιασμένη γυναίκα».

Πολλά από τα αγάλματα-τέρατα του Μιρό είναι φτιαγμένα από μπρούντζο. Παρά το ότι για πολλά χρόνια έμενε στη Μαγιόρκα, αγαπούσε να δίνει στα γλυπτά του γαλλικά ονόματα. Όπως στη φωτογραφία. «Femme échevelée» ονομάζεται αυτό το γλυπτό που σημαίνει «αναμαλλιασμένη γυναίκα».

 

Ημερολόγιο 1964

Ο Μιρό αγαπούσε να ξεγελά το κοινό του, να παίζει με τις μορφές, να δημιουργεί πολλά επίπεδα ανάγνωσης των έργων του. «Αυγή» είναι ο τίτλος αυτού του πίνακα. Μοιάζει με τοπίο αλλά εάν το παρατηρήσει κανείς προσεκτικά διαπιστώνει ότι πρόκειται για τέρας με κέρατα.

Ο Μιρό αγαπούσε να ξεγελά το κοινό του, να παίζει με τις μορφές, να δημιουργεί πολλά επίπεδα ανάγνωσης των έργων του. «Αυγή» είναι ο τίτλος αυτού του πίνακα. Μοιάζει με τοπίο αλλά εάν το παρατηρήσει κανείς προσεκτικά διαπιστώνει ότι πρόκειται για τέρας με κέρατα.

 

Γυναίκες και πουλιά

Ένα από τα αγαπημένα μοτίβα του Μιρό που απαντώνται σε πολλά έργα του είναι οι γυναίκες και τα πουλιά. Με την ιδεαλιστική αποτύπωση μεταξύ ανθρώπου και φύσης ο Χουάν Μιρό ανανέωσε την σύγχρονη τέχνη. Στην έκθεση του Μπρυλ παρουσιάζονται κυρίως γλυπτά του Μιρό αλλά και πίνακες που βρίσκονται σε διάλογο μαζί τους.

Ένα από τα αγαπημένα μοτίβα του Μιρό που απαντώνται σε πολλά έργα του είναι οι γυναίκες και τα πουλιά. Με την ιδεαλιστική αποτύπωση μεταξύ ανθρώπου και φύσης ο Χουάν Μιρό ανανέωσε την σύγχρονη τέχνη. Στην έκθεση του Μπρυλ παρουσιάζονται κυρίως γλυπτά του Μιρό αλλά και πίνακες που βρίσκονται σε διάλογο μαζί τους.

 

Καμβάδες για τον τοίχο

Μεταξύ 1970 και 1983 (χρονιά του θανάτου του Μιρό) o Καταλανός εικαστικός εστίασε στη ζωγραφική μεγάλων επιφανειών καμβά που κρεμούσε απευθείας στους τοίχους, σαν χαλιά. Τη βάση καμβά κατασκεύαζε ο επίσης Καταλανός καλλιτέχνης Γιοζέπ Ρόιο. Ένα από αυτά τα έργα του Μιρό τοποθετήθηκαν στο World Trade Center στους Δίδυμους Πύργους και καταστράφηκε με την πτώση τους την 11η Σεπτεμβρίου 2001.

Μεταξύ 1970 και 1983 (χρονιά του θανάτου του Μιρό) o Καταλανός εικαστικός εστίασε στη ζωγραφική μεγάλων επιφανειών καμβά που κρεμούσε απευθείας στους τοίχους, σαν χαλιά. Τη βάση καμβά κατασκεύαζε ο επίσης Καταλανός καλλιτέχνης Γιοζέπ Ρόιο. Ένα από αυτά τα έργα του Μιρό τοποθετήθηκαν στο World Trade Center στους Δίδυμους Πύργους και καταστράφηκε με την πτώση τους την 11η Σεπτεμβρίου 2001.

 

Ερωτικοί συνειρμοί και ειρωνεία

Πολλά γλυπτά του Μιρό χαρακτηρίζονται από μια διακριτικά ειρωνική διάθεση ως προς το θέμα της ερωτικής διάθεσης των ανθρώπων. Χρησιμοποιώντας απλά υλικά, σχήματα και μορφές προσπαθούσε να απελευθερώσει τη φαντασία του θεατή. Πίστευε ακράδαντα στη δύναμη της καλλιτεχνικής ελευθερίας και της ελευθερίας της έκφρασης.

Πολλά γλυπτά του Μιρό χαρακτηρίζονται από μια διακριτικά ειρωνική διάθεση ως προς το θέμα της ερωτικής διάθεσης των ανθρώπων. Χρησιμοποιώντας απλά υλικά, σχήματα και μορφές προσπαθούσε να απελευθερώσει τη φαντασία του θεατή. Πίστευε ακράδαντα στη δύναμη της καλλιτεχνικής ελευθερίας και της ελευθερίας της έκφρασης.

 

Τα τέρατα του φασισμού

Η εμμονή του Μιρό με τα τέρατα άρχισε να δημιουργείται στις αρχές της δεκαετίας του ’30. Όχι τυχαία. Συνέπεσε με την άνοδο του φασισμού στην Ισπανία και την Ευρώπη. Όταν πέθανε ο Φράνκο το 1975, ο Μιρό ρωτήθηκε τι έκανε για να εναντιωθεί στο ισπανικό δικτατορικό καθεστώς τις τέσσερεις δεκαετίες που διήρκεσε. Απάντησε γλαφυρά: «Ζωγράφιζα ελεύθερα και βίαια πράγματα».

Η εμμονή του Μιρό με τα τέρατα άρχισε να δημιουργείται στις αρχές της δεκαετίας του '30. Όχι τυχαία. Συνέπεσε με την άνοδο του φασισμού στην Ισπανία και την Ευρώπη. Όταν πέθανε ο Φράνκο το 1975, ο Μιρό ρωτήθηκε τι έκανε για να εναντιωθεί στο ισπανικό δικτατορικό καθεστώς τις τέσσερεις δεκαετίες που διήρκεσε. Απάντησε γλαφυρά: «Ζωγράφιζα ελεύθερα και βίαια πράγματα».

Αφήστε μια απάντηση